TANIM:
Çinko, doğada bulunan ve insan vücudunun da ihtiyaç duyduğu önemli bir mineraldir. 200 civarında enzim ve bir çok hormonun üretiminde (testosteron gibi) rol alır.

Çinko, doğada bulunan ve insan vücudunun da ihtiyaç duyduğu önemli bir mineraldir. 200 civarında enzim ve bir çok hormonun üretiminde (testosteron gibi) rol alır. Başlıca işlevleri arasında: RNA, DNA, protein sentezi, insülinin aktivasyonu, Vitamin-A nın hücrelere taşınması ve kullanımı, yaraların iyileşmesi, hücrelerin bölünerek çoğalabilmesi, tad alma (özellikle tuzlu tadın farkına varabilme), sperm yapımı, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi, davranış ve öğrenme performansının artışı, anne karnındaki ve ya doğmuş bebek ve çocukların büyüme ve gelişimi, kanda yağların taşınması gibi bir çok olayla ilişkilendirilmektedir.

Çinko ne vücutta işe yarar?
-Bağışıklık sistemini güçlendirir, enfeksiyonlardan korur
-Üreme sağlığını olumlu etkiler, erkeklerde sperm üretimini artırır
-Yaraların iyileşmesinde yardımcı olur
-Gözleri güçlendirir
-Tat ve koku duyularını güçlendirir
-Cildi güzelleştirir, sivilcelere karşı etkilidir
-Vücuttaki mikropları öldürür
-Hücre yenilenmesinde yararlıdır
-Tırnakları ve saçları güçlendirir
-Uçukları hafifletir
-Adet ağrılarını hafifletir
-Stresi azaltır
-Çocuklarda çinko eksikliği büyüme ve gelişme bozukluğuna yol açar

Çinko eksikliği, Türkiye ve Dünya da en sık gözlenen mineral eksikliklerinden biridir. Fakat yeterince önemsenmemektedir.

Ülkemizde tarım yapılan topraklardaki çinko miktarı yüksek değildir (toprakların %49.83 ünde alt sınır olarak belirlenen 0.5 ppm den düşük, %32.76 sında 0.5-1.0 ppm arasındadır). Çinko kapların ve çinko su borularının da artık kullanımdan kalkmış olması çinko eksikliğine katkıda bulunmaktadır.

Çinko Eksikliğinin Belirtileri

AĞIR ÇİNKO EKSİKLİĞİ
* Çeşitli deri hastalıkları
* Ä°shal
* saç dökülmesi
* Zihinsel bozukluklar
* Hücresel bağışıklık yetersizliği

ORTA DERECEDE ÇİNKO EKSİKLİĞİ
*Büyüme geriliği
*Cinsel organ geliÅŸiminde gerilik
*Ä°ÅŸtah bozukluÄŸu
*Karanlığa uyum bozukluğu
*Yara iyileÅŸmesinde gecikme
*Tad alma duyusunda zayıflama

DÜŞÜK DERECEDE ÇİNKO EKSİKLİĞİ
*Asabiyet ve duyusal deÄŸiÅŸiklikler
* Sperm düşüklüğü
* Testosteron hormonunda azalma
* Thymulin aktivitesinde azalma
*Okul öncesi çocuklarda gelişme geriliği
* Sık sık enfeksiyonlara yakalanma

Çinko ile üreme saÄŸlığı arasındaki iliÅŸki, dünya çapında baÅŸka araÅŸtırmalarda da saptandı. ÖrneÄŸin Liverpool Erkek Kısırlığı KliniÄŸi’nde kısırlık sorunu olan 33 erkek üzerinde yapılan araÅŸtırmada, belli bir süre ağızdan çinko tedavisi görenlerde sperm sayısının belirgin bir ÅŸekilde arttığı görüldü. Hindistan’daki Haryana Tıp Fakültesi’nde 50 kısır ve 25 saÄŸlıklı erkek üzerinde bir araÅŸtırma yapıldı; kısır erkeklerde çinko seviyesinin saÄŸlıklı erkeklere göre çok daha düşük olduÄŸu belirlendi. Hollanda’daki Nijmegen Ãœniversitesi Tıp Fakültesi’nden Dr. Regine Steegers-Theunissen ve ekibinin çalışması da gerçekten ilginç sonuçlar içeriyor. Bu araÅŸtırmada, kısırlık sorunu olan 103 erkeÄŸin bir kısmına 26 hafta boyunca folik asit, bir kısmına çinko, bir kısmına ise hem çinko, hem de folik asit takviyesi verildi. En fazla sperm üretimi ise hem çinko, hem de folik asit takviyesi alan erkeklerde görüldü. AraÅŸtırmaya katılan erkeklerin sperm üretimi 26 hafta içinde yüzde 74 oranında arttı. Uzmanlar, çinkonun sadece sperm üretiminde deÄŸil, daha fazla testosteron salgılanmasında da büyük rol oynadığını ileri sürüyor. ÖrneÄŸin, ABD’nin Michigan eyaletindeki Wayne Ãœniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Bölümü’nde bu konuda bir araÅŸtırma yapıldı: YaÅŸ ortalaması 64 olan bir gruba 3-6 ay boyunca verilen çinko takviyesi sayesinde, gruptaki erkeklerde testosteron seviyesinin arttığı görüldü. Bütün bu araÅŸtırmalar gösteriyor ki, çinko, cinsel saÄŸlık açısından en gerekli elementlerden biri. Özellikle diyabet hastalarının ve vejetaryenlerin dikkatli olması gerekiyor, çünkü çinko eksikliÄŸi en çok onlarda görülüyor. Uzmanlar, bu kiÅŸilerin mutlaka çinko açısından zengin gıdalar tüketmelerini ve gerektiÄŸinde çinkoyu hap olarak almalarını öneriyor. Alman Beslenme Cemiyeti, genel olarak yetiÅŸkinler için günde 15 mg çinko öneriyor. Çinko kürü yapmak isteyenlere ise üç ay boyunca günde 20-30 mg tavsiye ediyor. Ancak elbette bu, herkes için geçerli bir ‘altın kural’ deÄŸil. Bu miktarlar herkesin bünyesine uygun olmayabilir, çinko haplarını avuç avuç aÄŸzınıza atmadan önce mutlaka doktorunuza danışmanız gerekir.

Posted on Haziran 15th, 2007 tarafından admin
Filed under: Sağlık Konuları